Привет, Гость!
На главную
Вход
Зарбулмасалхо панду насихатхо аз бузургон
Одамро аз рӯйи либосаш пешвоз мегиранд ва аз ҷиҳати ақлу хирадаш гусел мекунанд.
Библиотека | Китобхои Мактаби / Книги школникам | Китоби ҳуқуқшиносӣ
<< 1 2 3 4 5 ... 35 >>
шаҳрванди»пайванди ногусастани дорад.Тасаввурот дар чомеаи шаҳрванди аз таълимоти Арастую,Афлотун,Сисерон,мутафаккирони даврони Эҳё сар карда,то ақидаҳои файласуфон ва ҳуқуқшиносони имруза эволютсияи дурударозе ро тай кардааст.Истилоҳи «чомеаи шаҳрванди» аз асри 18 сар карда босуботона истеъмол мешавад, то ин вақт олимон давлат ва чомеаро чун воҳиди ягона барраси мекарданд.
Љомеаи шањрвандї - чомеаст, ки дар он шаклњои гуногуни моликият ва намудњои фаъолияти иќти содї, њама замина барои ташвиќи ќоидањои ѓоявї, инчунин ягонагии муайяни фардї ва љамъиятї вуљуд дорад. Маљмўи муносибатњои ѓайридавлатї ва ѓайрисиёсї (иќтисодї, иљтимої, фардї, ахлоќї, маънавї, оилавї, динї ва дигарњо) мебошанд, ки озодона (мустаќилона) амалї мешаванд ва ба њокимияти давлатї вобаста (тобеъ) нестанд.
Љомеаи шањрвандї–чомеаи худидоракунандаест,ки аъзои он-одамони озод бо мақсади қонеъсозии
манфиатҳо ва талаботи худ мустақилона зиндаги ва меҳнат мекунанд ва дар назди гузаштаи таърихи,имрузу фардои инсоният масъулияти баланд эҳсос менамоянд.
Унсурҳои(таркиби)асосии чомеаи шаҳрванди инҳоянд:
-шахсият
-шаҳрвандон
-оила вагуруҳҳо
-табақаҳои ичтимои
-мактабҳо ва муассисаҳои дини
-иттиҳодияҳои чамъияти ва ҳизбҳои сиёси
-иттифоқҳои касаба ва созмонҳои ғайриҳукумати
-ВАО-васоити ахбори омма
Приинсипњои (нишонањо, аломатњои) љомеаи шањрвандї:
- Озодии иќтисодї, гуногуншаклии моликият, муносибатњои бозорї.
- Эътироф ва њифзи њуќуќи табии инсон ва шањрванд
- Хусусияти демократї ва ќонунї доштани њокимияти давлатї.
- Баробарњуќуќии њама дар назди ќонун ва суд, њифзи боэътимоди њуќуќњои шахсият
- Гуногунандешии сиёсї ва идеологї
- Озодии сухан, мутбуот воситањои ахбори мустаќил
- Дахолат накардани давлат ба њаёти шахсии одамон, ўњдадорї ва љавобгарии мутаќобилаи давлат ва шахс
- Сиёсати иљтимоии самарабахш, ки зиндагии арзандаи инсонро таъмин менамояд.


Боби 3.ЊУЌУЌ ВА МОЊИЯТИ ОН

§7.Мафњум,нишона,принсип,функсия ва навъҳои таърихии њуќуќ

Њуќуќ - низоми ќоидањои ба њама њатмии рафтор буда, аз тарафи давлат ќабул, муќаррар ва тасдиќ карда мешавад ва муносибатњои муњими љамъиятиро ба танзим медарорад.
Нишонањои њуќуќ:
- умумињатмї
- кафолатнок
- расмї
- системавї
- бонизом
- бемўњлат татбиќшаванда
- танзимкунандаи муночибатњои љамъиятї
Нишонаву аломатҳои фарқкунандаи ҳуқуқ аз дигар қоидаҳои рафтор:
1.Ҳуқуқ мачмуи қоидаҳои ҳатмии рафтори одамон мебошад.
2.Ҳуқуқ низоми меъёрҳои ба ҳама баробар мебошад.
3.Ичрои талаботи меъёри ҳуқуқи бо мачбуркунии давлати таъмин карда шудааст.
Принсипњои њуќуќ - аќидаи пешбаранда, асосњои роњбарикунандае мебошанд, ки моњият ва амали њуќуќро муайян менамоянд.
Принсипњои њуќуќ:
Демократизм – Иштироки васеи одамон, иттињодияњо онњо дар ќонунгузорї ва татбиќи меъёрњои њуќуќ
Гуманизм (башардўстї) – Эътирофи њуќуќии арзишњои шахсият, њуќуќу озодињои он.
Адолат-Яке аз категорияњои ахлоќ ва њуќуќ, ки ба воќеияти конкретї мувофиќ омадан ва ё наома дани моњият ва њуќуќи инсонро ифода менамояд. Талаботи мувофиќати байни мењнат ва музди мењнат, љиноят ва љазо ва ѓайра.
Баробарї дар назди ќонун - Дар он ифода меёбад, ки њама новобаста аз љинс, нажод, миллат, забон, вазъи иљтимої, муносибат ба дин ва дигар њолатњо дар назди ќонун баробар мебошанд.
Љавобгарии байнињамдигарии давлат ва шахс - Љавобгарии њуќуќии шахс дар назди давлат њанго ми вайрон намудани меъёрњои њуќуќ, њамчунон љавобгарии давлат барои иљро накардани ўњдадори њои худ дар назди шахс мебошад.
Функсияи ҳуқуқ-самтҳои асосии таъсири ҳуқуқ ба муносибатҳои чамъияти,ки аз мазмун ва таъино ти он ба миён меояд,фаҳмида мешавад.
Функсияҳои ҳуқуқ:
1)Асоси-функсияҳои танзимнамои ва муҳофизати.
2)Иловаги-функсияҳои тарбияви,идеологи ваиттилооти.
Навъҳои таърихии ҳуқуқ:
1)Ғуломдори
2)Феодали
3)Буржуази
4)Сотсиалисти
Њуќуќҳои фитрї (табиї) ва позитивї:
Њуќуќи фитрї (табиї) – ин маљмўи њуќуќу озодињост, ки аз табиати инсон бармеоянд ва новобаста аз давлат вуљуд дошта, инкишоф меёбанд. (Њуќуќ ба њаёт, ба саломатї, ба ному насаб, озодї, амният ва ѓайра).
Њуќуќи позитивї – аз маљмўи меъёрњои њуќуќие иборат аст, ки аз љониби давлат муайян, ќабул ва таъмин карда мешаванд (меъёрњои њуќуќи позитивї, ќонунњо, ќарорњо, одатњои њуќуќї мављуданд).


§8.Мафњум,намуд ва таркиби меъёри њуќуќ

Меъёри њуќуќ- нишондоди њуќуќї мебошад, ки ќоидаи рафтор, шартњои иљрои онро муќаррар меку над.
Намудњои меъёри њуќуќ:
-1.Меъёрњои ваколатдоркунанда – ба шахс њуќуќи иљрои њаркатњои ќонуниро медињанд. Меъёрњои Конститутсия, ки ба шањрвандон номгўи зиёди њуќуќњоро доданд (ба њаёт, ба тањсил, ба мусофират ва ѓ) ваколатдоркунанда мебошанд.
-2.Меъёрњои ўњдадоркунанда – ба зиммаи шахс вазифаи иљро кардани њаракати ќонуниро мегузо ранд. Чунончї, мувофиќи м.43 Конститутсияи Тољикистон: «Њифзи Ватан, њимояи манфиати давлат, тањкими истиќлолият, амният ва иќтидори мудофиавии он вазифаи муќаддаси шањрванд аст».
-3.Меъёрњои манъкунанда – содир кардани њаракатњои иљозатнагаштаро манъ мекунанд. Масаланл, мувофиќи м 90 Конститутсияи Тољикистон: «Судя наметавонад вазифаи дигареро иљро намояд, вакили маќомоти намояндагї, узви њизб ва созмонњои сиёсї бошад, ба соњибкорї машѓул гардад, ба истиснои фаъолияти илмиву эљодї ва омўзгорї.
Таркиби меъёри њуќуќ
Таркиби меъёри њуќуќ - аз шартњои татбиќи меъёр (гипотеза – калимаи лотини буда, асос, фарзи яро ифода мекунад), ќоидаи рафтор (диспозитсия – калимаи лотинї буда, таќсимот, љобаљогузорї, љойгиркуниро ифода мекунанд) ва чорањои љавобгарї барои иљро накардани ин меъёр иборат аст. Таркиби дохилии меъёрњои њуќуќ ба саволи агар-он-гоњ-вагарна (дар акси њол)-љавоб медињад.
1)Гипотеза - (аз калимаи лотинии hypothesis – асос, фарзия) - Ќисми таркибии меъёри њуќуќ мебо шад, ки ба шартњои амалишавии он ишора менамояд, ба мисли синну сол (ба синни никоњи расидан барои бастани аќди никоњ, нафаќа гирифтан њангоми ба синни нафаќа расидан ва ѓ), ваќт (дар ваќти љанго), љой (майдони љанг) ба мисли инњо. Гипотеза се намуд дорад:
• оддї – як шартро пешбинї мекунад);
• мураккаб – ду ва зиёда шартро якбора талаб мекунад);
• алтернативї – меъёр дар сурати будани яке аз шартњои пешбинишуда амалї мегардад.
2)Диспозитсия - (аз калимаи лотинии disposithia – љобаљокунї, таќсимкунї) - Ќисми таркибии меъё ри њуќуќ мебошад, ки дар он ќоидањои рафтор инъикос мегардад. Дар диспозитсия шаклњо ва тарз њои содир намудани рафтори муайян ва ё манъи содир намудани он нишон дода мешавад. Диспо зитсия аз меъёрњо-ќоидањои рафтор иборат аст. Диспозитсия дорои намудњои зерин мебошад:
• оддї – ќоидањои рафторро бе шарњи он инъикос менамояд;
• мукаммал – тамоми нишонахои ќоидаи рафторрро дар бар мегирад;
• њаволакунанда – ќоидаи рафторро инъикос накарда, барои шиносої бо он ба меъёри дигар ишора мекунад.
3)Санксия - (аз калимаи лотинии sanctio – ќарори ќатъи, иљозат) - Ќисми таркибии меъёри њуќуќ мебошад, ки оќибатњои номусоидро (љавобгариро) барои вайрон кардани
Скачать txt | fb2
<< 1 2 3 4 5 ... 35 >>
На главную
0 / 34

OkTj.ru тестхо саволу чавоб точики калид китобхои Точики китобхонаи милли tj 2017 2018 Одноклассники Таджикистан Точикистон Душанбе Хучанд Худжанд Куляб Хоруғ скачать бесплатно музика видео mp3 сайти точики

Statok.net
© Провообладателям и Соглашения сайта oktj.ru