Привет, Гость!
На главную
Вход
Библиотека | Книги / Китобхо
1 2 3 ... 17 >>

Рахимов Р.К НАЗАРИЯИ ИҚТИСОДӢ Кисми 3

Тэги:рахимов р к | назарияи | иқтисодӣ
Добавил:Admin (04.04.2015 / 11:27)
Рейтинг:rating 49 article (0)
Прочтений:2452
Комментарии:0
МАВЗӮИ 15. МАҶМӮИ ТАЛАБОТ ВА МАҶМӮИ ПЕШНИҲОД
15.1. Маҷмӯи талабот ва омилњои он.
15.2. Маҷмӯи пешнињод дар моделњои классикк ва кейнск.
15.3. Маҷмӯи пешнињод дар даврањои кӯтоњмуддат ва дарозмуддат.
15.4. Шокњои маҷмӯи талабот ва маҷмӯи пешнињод.



15.1. МАҶМӮИ ТАЛАБОТ ВА ОМИЛЊОИ ОН.
Маҷмӯи талабот ва таркиби он. Дар макроиқтисод мафњумњои асоск ин маљмӯи талабот (AD – aggregate demand) ва маљмӯи пешнињод (AS – aggregate supply) мебошанд. Бањамтаъсиррасонии байни онњо бо воситаи модели AD – AS муайян карда мешавад, ки модели асосии ибтидои барои тањлили мувозинатии макроиқтисодї мебошад. Бо воситаи ин модел омӯзиши муаммоњои њаљми умумии истењсолот, таваррум, рушди иқтисод ва муайян намудани таъсири сиёсати иқтисодї ба њолати иқтисодиёти миллк имконпазир аст.
Маљмӯи талабот (AD) ин љамъи талаботњои њама агентњои макроиқтисодї (хољагињои хонавода, фирмањо, давлат ва сектори хориљк) ба мол ва хизматњои нињок мебошад.
Мувофиқан, таркиби маљмӯи талабот аз инњо иборат мебошад:
• талаботи хољагињои хонавода – талаботи истеъмолк (consumption demond – C);
• талаботи фирмањо – талаботи инвеститсионк (investment demond – I);
• талабот аз тарафи давлат – хариди давлатии мол ва хизматњо (government spending – G);
• талаботи сектори хориљк – содироти соф (demond for net export – Xn).

Вобаста аз ин гуфтањо, формулаи маљмӯи талабот чунин намуд дорад:
(15.1)

Формулаи қайд шуда ба формулаи њисоб намудани МУД аз рӯи харољот монанд аст. Фарқият дар он аст, ки формулаи МУД љамъи харољотњои аслии агентњои макроиқтисодиро ифода мекунад, ки онњо дар давоми сол амали гардонидаанд, формулаи маљмӯи талабот бошад харољотњои пешбинишудаи агентњои макроиқтисодиро ифода мекунад.
Омилњое, ки ба маҷмӯи талабот таъсир мерасонанд. Андозаи маљмӯи талабот (AD) њаљми МУД аслиро, яъне миқдори мол ва хизматњоро ифода мекунад, ки ба онњо аз тарафи њама агентњои макроиқтисодї дар њамагуна сатњњои имконпазири нархњо талабот баён карда мешавад. Бо ибораи дигар маљмӯи талабот љамъи харољотњоро ба мол ва хизматњои нињок ифода мекунад, ки дар мамлакат истењсол карда шудаанд. Чк қадаре, ки сатњи умуми нархњо баланд бошад, њамон қадар андозаи маљмӯи талабот (AD) кам мешавад, яъне харољотњои пешбинишудаи агентњои макроиқтисодї барои хариди мол ва хизматњои нињок камтар мешавад.
Мувофиқан, вобастагии маљмӯи талабот (AD) аз сатњи умумии нархњо баръакс буда, ба таври графикк метавонад дар намуди каљхаттаи хамшавии манфк дошта ифода ёбад.
Бояд дар назар дошт, ки каљхаттаи маљмӯи талабот (AD) таносуби бузургињои маљмӯавиро ифода мекунад. Масалан,
баландшавии сатњи умумии нархњо (дефлятори МУД) баландшавии нархи њама молњоро дар иқтисодиёт дар назар надошта, метавонад дар шароите, ки нархи як қатор молњо паст шуда, нархи баъзе молњо бошад баланд шудан ва ё бетағйир мондани нархи дигар молњо ба миён ояд.
Бинобар њамин хамшавии баръакси каљхаттаи маљмӯи талабот (AD) наметавонад бо воситаи самарањои маънидодкунандаи хамшавии манфии каљхаттањои талаботи инфиродк ва ё бозорї, яъне бо самарањои ивазшавк ва самараи даромад фањмонида шавад. Масалан, ивазшавии молњои нисбатан қиматбањо бо молњои нисбатан арзон ба андозаи маљмӯи талабот (AD) таъсир расонида наметавонад, шунки маљмӯи талабот, талаботро ба њама мол ва хизматњои нињоии дар иқтисодиёт истењсолшуда, яъне ба њаљми МУД аслї ифода карда, камшавии њаљми талабот ба як мол бо воситаи зиёдшавии њаљми талаботи моли дигар рӯйпӯш карда мешавад.
Омилњои нархии маҷмӯи талабот. Хамшавии баръакси каљхаттаи маљмӯи талабот бо чунин сабабњои маънидод карда мешавад.
Якум, амал намудани самараи боигарии аслї ва ё самараи захирањои аслии пулк – самараи Пигу. Айнан Пигу ба илми иқтисодї мафњуми «захирањои аслии пулиро» ворид намудааст. Боигарии аслї ва ё захирањои аслии пулк гуфта, нисбияти боигарии номиналии молиявии шахсро (М) дар назар доранд, ки дар шакли пулк ба сатњи умумии нархњо (Р) ифода меёбад:
(15.2)

Захираи аслии пулк қобилияти боигарии номиналии ғуншудаи шахсро ифода мекунад, ки он пулњои нақд ва қоғазњои қиматнокро дар бар мегирад.
Самараи Пигу дар инњо зоњир мегардад: агар сатњи нархњо (Р) баланд шавад, он гоњ қобилияти харидории боигарии номиналк (М), яъне андозаи захирањои аслии пулк (М/Р) паст мешавад. Ин њолат маъни онро дорад, ки ба њамон маблағи захирањои пулк миқдори ками мол ва хизматњоро нисбат ба пештара харидорї кардан мумкин аст. Дар ин њолат одамон худро нисбатан камбизоат њис карда, харољотњои истеъмолиро (С) кам мекунанд, азбаски талаботи истеъмолк қисми маљмӯи талабот
мебошад, он гоњ андозаи маљмӯи талабот кам мешавад. Самараи Пигуро бо воситаи занљири мантиқи тасвир кардан мумкин аст:

P M/Р С AD

(15.3)

Дуюм, амал намудани самараи мизони фоиз, ва ё самараи Кейнс. Маънои ин самара чунин аст: агар сатњи нархњо (Р) баланд шавад, он гоњ талаботи номиналк ба пулњо (MD) зиёд мешавад, шунки ба одамон барои хариди молњои қиматгашта пулњои зиёдтар лозим мешавад. Одамон аз њисобњои бонкии худ пулњои худро мегиранд, дар натиља њангоми тағйир наёфтани пешнињоди пулњо имкониятњои бонкњо барои қарздињк кам шуда, захирањои қарзк қиматтар мешаванд, нархи пулњо (нархи қарзњо), яъне мизони фоиз (R) баланд мешавад. Қиматшавии қарзњое, ки пеш аз њама фирмањо барои хариди молњои инвеститсионк мегиранд ба камшавии њаљми талаботи инвеститсионк (I) оварда мерасонад, ки қисми маљмӯи талабот буда, њамзамон маљмӯи талабот низ кам мешавад. Самараи Кейнсро дар намуди занљири мантиқи ифода кардан мумкин аст:

P MD R I AD

(15.4)

Ба ғайр аз ин баландшавии мизони фоиз харољотњои истеъмолиро низ кам мекунад, зеро қарзњоро на танњо фирмањо, балки хољагињои хонавода низ (қарзњои истеъмолк) махсусан барои хариди молњои истифодаашон дарозмуддат мегиранд. Аз њамин сабаб баландшавии мизони фоизи қарзк ба камшавии талаботи истеъмолк оварда мерасонад.
Сеюм, амал намудани самараи харидњои воридотк ва самараи содироти соф – самараи Манделла – Флеминг. Маънои ин самара дар он аст, ки агар сатњи нархњо (Р) дар мамлакат баланд шаванд, он гоњ молњои ин мамлакат барои шањрвандони хориљк қиматтар мешаванд ва бинобар њамин содирот кам мешавад. Молњои воридотк бошанд нисбатан барои шањрвандони мамлакати додашуда арзонтар мешаванд ва бинобар њамин воридот зиёд мешавад. Дар натиља содироти соф (Xn) кам мешавад. Азбаски содироти соф қисми маљмӯи талабот мебошад, бинобар њамин њаљми маљмӯи талабот кам мешавад. Самараи Манделла – Флеминг дар намуди занљири мантиқк ифода шуданаш мумкин аст:

P Ex Im Xn AD

(15.5)

Њамин тавр, вобастагии байни сатњи нархњо ва андозаи маљмӯи талабот баръакс буда, мувофиқан каљхаттаи маљмӯи талабот хамшавии баръакс дорад.
Се самараи мушоњида шуда таъсири омилњои нархиро (тағйирёбии сатњи умумии нархњоро) дар њолати тағйир наёфтани омилњои ғайринархк ба маљмӯи талабот нишон дода, њаракатро дар каљхаттаи талабот (AD) ба миён меоранд.
Омилњои ғайринархии маҷмӯи талабот. Ба маљмӯи талабот (AD) омилњои ғайринархк низ таъсир мерасонанд. Лекин омилњои
Скачать txt | fb2
1 2 3 ... 17 >>
На главную
0 / 31

OkTj.ru тест тестхои саволу чавоб точики калид китобхои Точики китобхонаи милли tj 2015 2016 2017 Одноклассники Таджикистан Точикистон Душанбе Хучанд Худжанд Куляб Хоруғ скачать бесплатно музика видео mp3 сайти точики

Statok.net
©