Привет, Гость!
На главную
Вход
Зарбулмасалхо панду насихатхо аз бузургон
Бодовардаро бод мебарад.
Библиотека | Великие Люды

БЕДИЛИ ДЕХЛАВИ

Тэги:бедили дехлави
Добавил:Admin (02.06.2015 / 11:49)
Рейтинг:rating 135 article (0)
Прочтений:2228
Комментарии:0
ЬАЁТ ВА ЭЖОДИЁТИ БЕДИЛИ ДЕЬЛАВЦ
Бузургтарин шоир, мутафаккир ва нависандаи забардаст Мирзо Абдулыодири Бедил яке аз он эжодкоронест, ки на таньо ба адабиёти давр, балки ба жараёни минбаъдаи таърихи адабиёт низ ьамажониба таъсир расонидааст. Бедили Деьлавц соли 1644 дар шаьри Азимободи вилояти Банголаи Ьиндустон ба дунё омадааст. Баъдьо = дар ыитъае рожеъ ба санаи валодати хеш чунин ишораи судманд намудааст;
Ба соле, ки Бедил ба мулки зуьур
Зи файзи азал тофт чун офтоб.
Бузурге хабар дод аз мавлудаш,
Ки ьам «файзи ыудс» асту ьам «интихоб».
Бедил дар овони тифлц аз падар ятим монда, тарбия ва таълими ибтидоиро аз модар гирифтааст. + дар овони 5-6 - солагц ба мактаб дода мешавад. Бедил дар 7-солагц «Ыуръон»-ро ьифз намуд.
Бедил аз мусоьибаьои аьли илму фазл дар кошонаьои Мирзо Ыаландару Мирзо Зариф баьраи комил бардоштааст.
Маржаи маънии ин сустхаёлон дарёб,
То бидонц чц ыадар фитраташон к=тоь аст.
Силамуштоыи гадотабъ зи мазмуни баланд
Гар ьама пой дар афлок ниьад, дар чоь аст.
Шоири мутафаккир поёни р=згори хешро дар шаьри Деьли гузаронида, дар ьамон жо, дар синни 77-солагц, яъне соли 1721 вафот кардааст.

КУЛЛИЁТИ БЕДИЛ
Шеърам, ки ба сад забон фуруд омадааст,
Дар чандин ваыт он фуруд омадааст.
«Таврот» набуд, то биг=ям, ки ьама
Якбора зи осмон фуруд омадааст.
Эжодиёти ин шоири мутафаккир хеле гуногунмавз=ъ ва серсоьа буда, дар шакльои назму наср боыц мондааст, ки «Куллиёт»-и уро фароьам меорад. Муьим он аст, ки Бедил аз овони хурдсолц ба корьои эжодц р= оварда, фузун аз 65 сол эжод кардааст.
Таркиби «Куллиёт»-и Бедил дар мачмуъ шомили 65 ьазор байт буда чунин аст:
1. Дебоча. 2. Ирфон, 3. Т=ри маърифат, 4. Нукот. 5. Ишорот ва ьикоёт. 6. Руыаот, 7. Чор унсур. 8. Муьити аъзам, 9. Тилисми ьайрат. 10. Щазалиёт, 11. Рубоиёт, 12. Ыасоид. 13. Ыитъаот. 14. Таркибот ва таржеот, 15. Ташбеьот ва тамсилот.
Девони Мирзо Абдулыодири Бедил, ки дар доьили «Куллиёт»-и = омадааст, аз щазалиёт, рубоиёт, ыасоид, ыитъаот, таркиботу таржеот, ташбеьот ва тамсилот иборат мебошад. Миыдори умумии абёти таркиби девони Бедил 37500 байтро ташкил медиьад.
Дар девон жои аввалро щазалиёт ишщол менамояд, ки миыдоран 2165 щазал буда, 23 ьазор байтро дарбар мегирад.
1. «Тилисми ьайрат». Нахустин маснавии Бедил буда, соли 1669 таълиф шудааст. Асар аз 3750 байт иборат мебошад ва дар баьри Ьазажи мусаддаси маысур ё махзуф навишта шуда¬аст, ки афоъили он чунин аст:
v- - -/v- - -/v- ~
яъне, мафоъцлун, мафоъцлун, фаъцлон. Дар ин маснавии Бедил нуфузи таълимоти мажзубия ба мушоьида мерасад.
2. «Муьити аъзам». Маснавии мазкур соли 1681 таълиф гардида, аз 4500 байт иборат мебошад. Асар дар жанри сокинома навишта шудааст ва вазни он Мутаыориби мусаммани маысур буда, шакли афоъилии он чунин аст;
v- -/v- -/v- -/v ~
Яъне, фаъ=лун, фаъ=лун, фаъ=лун, фаъ=л. Маснавц дорой ьашт боб буда, тасаввуфист ва тасвирьои мажозии асбоби тараб: май, хум, жом, даф, най, чанг, танб=р, ыонун ва щайра дар он мавыеи асосц доранд. Дар асар доир ба саргузашти симоьои тасаввуфу ирфон диыоятдо оварда мешавад.
3. «Т=ри маърифат». Маснавии мазкур соли 1687 таълиф гардида, дорои 1500 байт мебошад. «Т=ри маърифат» дар баьри Ьазажи мусаддаси маьзуф ё максур эжод шудааст, ки шакли афоъили он чунин аст;
v- - -/v- - -/v- ~
Масалан, намунае аз ишороти якум:
Саьар оина ьампардози дил буд,
Сафое имтиёзи обу гил буд.
Нахустин, ки зи таьыиы кардам ощоз,
Ба рамзи обу ьокам чашм шуд боз.
Тааммул сарфи кори ину он шуд,
Чарощи хилвати ьар як аён шуд.
Ниьол аз хоки гулшан дар кафас дошт,
Ьубоб аз оби худ ж=ши нафас дошт.
Яыинам шуд, ки дар ьар ьатра жонест,
Ниьон дар ьар кафи хоке жаьонест.

1. «Дебоча». Бедил бо чунин унвон бар муыаддимаи девони ашъори худ ба наср навиштааст. Муьим он аст, ки дар ин асар аз пораьои шеърц низ хеле устодонаву огохона истифода кардааст.
2. «Никот». Ин асари Бедил насрц буда, дар он аз зикри по-раьои гуногуни шеърц хеле фаровон кор гирифта шудааст. Дар
ин асар Бедил аыоиди фалсафц, тасаввуфц-ирфонц, ижтимоц, тарбиявц-аьлоыц, жомеашиносии худро баён намудааст. + барои таьким бахшидан ба андешаьову аыидаьои гуногуни худ дар ин асар аз пораьои шеърц хеле устодона кор гирифтааст.
3. «Руыаот». Руыаот ё номанигорц яке аз жанрьои машьури адабиёти асримиёнагии форс-тожик аст, ки дар ду шакл - назму наср дучор мешавад. Санъати номанигорц махсусан дар «Шоьнома»-и Фирдавсц ниьоят устодона ва дар щояти фасоьату малоьат ба мушоьида мерасад.
«Руыаот»-и Бедил асари насри буда, дар он пораьои шеъри низ истифода шудааст.
4. «Чор унсур» асари калонтарини насрии Бедили Деьлавц буда: соли 1705 ба табъ расидааст. Ин асар насрц бошад ьам, бо пораьои шеърц аыоиду андешаьои муаллиф таькиму таывият дода мешавад. «Чор унсур» дорои чор боб буда, асосан масъалаьои фалсафи, чаьор унсури офариниш: об, хок, бод, оташ, доир ба руьи мутлаы руьи табиию наботц, ьаёвонию инсонц баьс ба миён овардааст. Дар асар фалсафаи офариниш, ьаёту мамот, камолёбию заволпазирц, фано ва баыо хеле ба тафсил баён карда шудааст.
ТАРКИБИ ДЕВОНИ БЕДИЛИ ДЕХЛАВЦ
Абулмаонц Мирзо Абдулыодири Бедил асосан дар ьамаи навъьои адабц эжод кардааст. + махсусан дар кадом навъи адабие, ки эжод карда бошад, ьатман тозакору навовар эътироф шудааст.
Девони = дар дохили «Ыуллиёт»-аш жойгир буда, 37500 байтро дар бар мегирад. Девони Бедил аз нигоьи навъьои адабц низ нисбатан бощановат буда, аз щазалиёт, рубоиёт, ыасоид, ыитъаот, таркибот ва таржеот, ташбеьот ва тамсилот иборат мебошад. Навъьои адабии мазкур дар давраьои гуногун эжод карда шудаанд.
Аз нигоьи мавз=ъ, мазмуну м=ьтаво низ девони шоир хеле жолиб буда, асосан ишы (ьам ишыи ирфонц - тасаввуфц ва ьам ишыи заминц - байни инсоньо), масъалаьои фалсафц - ьакимона, хаётц - ижтимоц, тарбиявц - ахлоыц, васфи табиату манзара-нигорц, тавсифи хисоли ьамидаи инсонц ва мазаммати кирдорьои разила, ьимояи адолату ьаыиыат, таныиди золимон, васфи хирад, илму дониш, маърифату аыл, хоксориву фур=танц ва щайраро дар бар мегирад.














































БЕДИЛИ ДЕЬЛАВЦ
Бедил, маро ьарзасароц
шон нест,
Мадьи миру ситоиши
султан нест.
Скачать txt | fb2
На главную
0 / 59

OkTj.ru тест тестхои саволу чавоб точики калид китобхои Точики китобхонаи милли tj 2015 2016 2017 Одноклассники Таджикистан Точикистон Душанбе Хучанд Худжанд Куляб Хоруғ скачать бесплатно музика видео mp3 сайти точики

Statok.net
© Провообладателям и Соглашения сайта oktj.ru