Привет, Гость!
На главную
Вход
Загрузка...
Зарбулмасалхо панду насихатхо аз бузургон
Саг дар кӯчааш шер аст.
НАШ Viber Чат OKTJ.RU
Библиотека | Китобхо Дастурамалхо, дастури методхо
1 2 >>

ИҚТИСОДИ СИЁСИИ КЛАССИКК

Тэги:реферати точики скачат | рефератхо | кори курси | кори илми | кори дипломи | мавзӯъҳои дарсӣ мавзӯҳо барои донишҷӯён
Добавил:Admin (02.11.2018 / 09:40)
Рейтинг:rating 463 article (0)
Прочтений:63
Комментарии:0
ИҚТИСОДИ СИЁСИИ КЛАССИКК
Иқтисоди сиёсии классикк ба назарияи иқтисодк цақиқатан цам хислати илмиро дод. Классикк - муайян намудани категорияцои иқтисодк ва барориши қонунцоро аз воқеияти аслк ва тащрибаи цажтк дар назар дорад.
Мактаби классикк номи худро барои сацми бузурги худ дар инкишофи назарияи иқтисодк ва пойдоршавии он цамшун илми цақиқк гирифтааст. Дар ташаккулжбии иқтисоди сижсии классикк дар тӯли тақрибан 200 сол бисжр иқтисодшижн аз мамлакатцои гуногун иштирок варзидаанд, бо вущуди ин хусусиятцои умумии онро щудо кардан мумкин аст, ки онцоро ба як мактаби илмк муттацид месозад.
1. Иқтисоди сижсии классикк дар даврае цукмрон буд, ки дар он капитал босуръат ба саноат ворид шуда, щалби миқдори зижди захирацои мецнатк ва табик, ихтироотцои техникк ва қоибилиятцои социбкорк ба истецсолот амалк карда мешуд.
2. Боигарии миллат аллакай бо пулцои тиллок нею, балки бо миқдори молцои офаридашуда маънидод карда мешуд (ин ақида барои савдогар шубцанок ба цисоб рафта, барои мавқеъи цажти саноатшк мувофиқат мекард). Албатта, табаддулоти афкори иқтисодк дар ин равия пуразоб мегузашт. Ҷамъият бе майлж рағбат аз нигаццои пешинаи худ даст мекашид.
3. Иқтисоди сижсии классикк дар даврае ба мижн омад, ки дар он низоми бозорк дар щаражни инкишоф ва пойдоршавк имкониятцои худтанзимшавии худро аниқтар муайян карда буд. Бинобар цамин классикон консепсияи либерализми иқтисодиро коркард намуданд, ки дар боварии мутлақ ба саховатмандии социбкори хусуск асос гирифта, нозарурии дахолати давлатро ба иқтисодижт эътироф мекард.
4. Классикон щаражни нархгузории бозориро аз мавқеъи истецсолкунандагон ва харощоти онцо барои истецсоли мол ва хизматцо тадқиқ мекарданд. Онцо истеъмолкунандаро ба сифати иштирокшии ин щаражн мушоцида намекарданд. Назарияи иқтисодк
19

Цамин тавр, мактаби классикии назарияи иқтисодк бо шунин мунсибатцо фарқ мекунад:

усули абстраксияи илмиро истифода бурда, классикон кӯшиш мекарданд, ки ба мафцуми мантиқии цодисацо ва щаражнцои иқтисодк бо воситаи гузаронидани тадқиқот ба соцаи истецсолот сарфацм раванд;

мавщудияти қонунцои иқтисодии объективиро тасдиқ мекарданд, ки омӯзиши онцо ба масъалаи (фанни) назарияи иқтисодк дохил мешаванд;

оид ба мацдудкунии дахолати давлат ба иқтисодижт, савдои озод ва принсипи «laissez faire» баромад мекарданд;

қувваи асосии тараққижти иқтисодижтро дар манфиати шахск, фоида, «худпарастк» ва дар асоси моликияти хусуск медиданд;

капитализм цамшун сохти имконпазири «муқаррарии» ягона мушоцида карда мешуд.

Аввалин маротиба истиллоци «мактаби классикк» - ро К.Маркс истифода бурдааст. Ба классикон ӯ пеш аз цама тарафдорони назарияи мецнатии арзишро мансуб медид. Аз ин лицоз К.Маркс ба мактаби классикк шунин олимонро дохил мекард: У.Петти, П.Буагилбер, А.Смит, Д.Рикардо. Ба ақидаи К.Маркс ба щои мактаби классики «иқтисоди сижсии буржуазии вулгарк» омадааст, ки цодисацоро рӯяки мушоцида карда, ба сифати цомии капитализм баромад мекунад ва моцияти истисмории даромади синфцои цукмронро пинцон менамояд.
Дар назарияи иқтисодии муосир «иқтисоди сижсии вулгарк» истифода намешавад, лекин нисбати истиллоци «классикк» маънидодкуницои васеъ истифода мешаванд.
Адам Смит (1722 – 1790) иқтисодии машцури цама давру замон ба цисоб меравад. Дар асари безаволи худ «Тадқиқот оид ба табиат ва сабабцои боигарии халқцо» (1776) ӯ аввалин шуда аз цалли муаммоцои алоцидаи иқтисодк ба низоми донишцои иқтисодк рӯй овард. Муносибати ӯ се қисми асосиро дар бар мегирифт:

1) мафцуми инсони иқтисодк ва ж ба гуфти А.Смит инсони – худпараст;

2) принсипи «дасти ноажн»;
Назарияи иқтисодк
20

тартиби муқаррарк.

Цамин тавр аз тарафи А.Смит «ташкили худсаронаи щацони иқтисодк зери таъсири манфиати шахск» маънидод карда шуд.
Модели (тамсилаи) инсони иқтисодии А.Смит зери таъсири назарияи файласуфии цуқуқи муқаррарк пайдо шуд, ки масъали бацамтаъсиррасонии шахсият ва давлатро ба тарафи манифати шахсии инсон цал менамуд. Цар як шахсият ба фикри А.Смит табиатан худпараст буда, кӯшиш мекунад, ки доимо боигарии худро афзоиш дицад, лекин ин камбудк набуда, балки баръакс щамъиятро ба некӯацволк меоварад.
Принсипи «дасти ноажн» гӯж цолати ащиби зеринро маънидод мекарда бошад. Чк тавр щамъияте, ки аз худпарастони ба зижд намудани боигарии моддии худ майлдошта иборат буда, арзи вущуд доранд ва инкишоф межбанд? А.Смит нишон дод, ки бозор шунон сохта шудааст, ки, инсон манфиатцои худро танцо дар цолати пешкаш намудани мецнат ва мацсулоти худ барои мубодила амалк гардонида метавонад. «На аз саховатманди қассоб, пивопаз ва ж нонвой мо ба дастоаврдани нисфирӯзии худро интизор цастем, балки аз риоя намудани пешбарии манифатцои худо онцо мо социби таоми нисфирӯзи мешавем». Яъне шахси манфиатцои худро пешбарикунанда бо воситаи «дасти ноажн» ба мақсадцои тамоми щамъият равона карда шуда, ба тараққижти он мусоидат менамояд.
Зери мафцуми тартиботи муқаррарк А.Смит шароитцоро дарк менамуд, ки дар он амали хайрхоцонаи манфиати шахск ва «дасти ноажн» амалк карда мешавад. Муцити цамонвақтаи ба ӯ муносиб буда, дар амал модели идеализатсияшудаи капиталзми ибтидоиро ифода мекард: бозори аз цама гуна мацдудиятцои феодалк озод; корхонацои зижди байни худ рақобаткунанда; нақши цадди ақали давлат дар иқтисодижт.
А.Смит ба омӯзиши арзиши мол сацми босазое гузошт. Мувофиқи таълимоти А.Смит, арзиши мол танцо бо мецнат муайян карда мешавад. Ин консепсия номи «назарияи мецнатии арзиш»-ро гирифта, дар таърихи илми иқтисодк ницоят нақши бузургро бозидааст, зеро он ба масъалацои саршашмаи боигарк щавоб медод. А.Смит навишта буд: «Аз цама цам цуқуқи муқаддастарин ва дахлнопазири моликият ин цуқуқ ба мецнати азони худк мебошад, зеро мецнат саршашмаи ибтидоии цамагуна
Mоликият мебошад». Аз тарафи А.Смит назарияи пулцо, даромадцо, капитал, тақсимоти мецнат ва такрористецсол тадқиқ шуда буданд.
Цамин тавр, схемаи мантиқии консепсияцои иқтисодии А.Смитро дар намуди зерин тасвир кардан мумкин аст:

боигарк – ин мащмӯаи воситацои моддии истецсолот ва истеъмолоти мамлакати додашуда мебошад. Саршашмаи боигарк – мецнат дар цамагуна соцацои истецсолоти моддк мебошад. Воситаи зиждкунии боигарк – тақсимоти мецнат, баландшавии цосилнокии он мебошад. Тақсимоти мецнат ва мубодила – асоси иқтисодии щамъият мебошад;

дар щаражни мубодила зарурият ба пулцо цамшун моли махсус ба мижн меояд, к ибо талаботи махсус таъмин аст;

бо воситаи пулцо арзиши мол муайян карда мешавад. А.Смит арзиши истеъмолк (бизоат дар истеъмолот) ва арзиши мубодилавиро (бизоат дар мубодиларо) фарқ мекард. Дар асоси таносубцои мубодила харощоти мецнат хобидааст.

А.Смит ба таърихи назарияи иқтисодк цамшун «офарандаи цақиқк» - и иқтисоди сижск ворид шуд.
Давид Рикардо (1772 – 1823) анъанаи иқтисоди сижсии классикиро давом дода, ақидаи А.Смитро инкишоф додааст. Д.Рикардо илми иқтисодиро аз бисжр хатогицои тадқиқотшижни пешин ислоц намуд ва назарияи мецнатии арзишро аз зиддиятцои дохилк озод намуд.
Назарияи иқтисодк дар таълимоти Д.Рикардо дар намуди консепсияи давомнокии
Скачать txt | fb2
1 2 >>
На главную
Загрузка...
0 / 15

OkTj.ru тестхо саволу чавоб калиди тестхо шеърхо китобхои Точики tj 2017 2018 Таджикистан Точикистон скачать бесплатно музика видео mp3 сайти точики Худжанд Душанбе Куляб

Statok.net Яндекс.Метрика
© Правообладателям и Соглашения сайта oktj.ru